Stilleven met citroenen, sinaasappels en een granaatappel (1620-1640) - Jacob van Hulsdonck

Van onze redactie
       

Dit fruitstilleven is geschilderd door Jacob van Hulsdonck (Antwerpen, 1582 - 1647). Hij was de meesterschilder van een eigen atelier te Antwerpen, dat zich volledig had gespecialiseerd in bloemstillevens en fruitstillevens, waarin felgekleurde vruchten als citroenen pruimen, druiven en perzikken overheersten. Hij werd in zijn tijd vooral bewonderd vanwege zijn vermogen tot stofuitdrukking en de bekoorlijke schoonheid van zijn stillevens.

Jacob van Hulsdonck, Stilleven met citroenen, sinaasappels en granaatappels, ca. 1620-1640, olieverf op paneel, 41.9 x 49.5 cm, The J. Paul Getty Museum, Los Angeles
Jacob van Hulsdonck, Stilleven met citroenen, sinaasappels en granaatappels, ca. 1620-1640, olieverf op paneel, 41.9 x 49.5 cm, The J. Paul Getty Museum, Los Angeles

Ook in dit fruitstilleven, dat zoals de meeste van zijn stillevens geplaatst is op een eenvoudige houten tafel, toont Van Hulsdonck zijn absolute meesterschap in de buitengewoon realistische weergave van het fruit, het Chinese porselein uit de Wan-li periode van de Ming dynastie, het hout van de tafel en enkele glimmende waterdruppeltjes op de rand van de tafel. De vruchten in de schaal zijn klaarblijkelijk net geplukt, want de bladeren zitten er nog aan. Samen met de waterdruppels en de net opengesneden verse granaatappel brengen deze vruchten een ode aan het kortstondige en breekbare moment van de versheid van het fruit, dat zoals iedereen uit ervaring weet helaas snel voorbij gaat. Zodoende is het thema de vergankelijkheid van het aardse leven, een geliefd thema in de stillevenschilderkunst tijdens de Nederlandse en Vlaamse barok. Vergelijk bijvoorbeeld de Fruitmand van Balthasar van der Ast, welke in dezelfde periode is geschilderd. Deze oogt echter somberder dan het heldere stilleven van Van Hulsdonck. De kunstenaars hebben elkaar mogelijk gekend, want ook Van Hulsdonck bracht een tijd van zijn leven door in Middelburg, al valt dit niet op te maken uit de biografische gegevens, zoals deze bekend zijn bij de Rijksdienst voor Kunsthistorische Documentatie.