De grote golf van de Kanagawa (1830-32) – Katsushika Hokusai

Een wereldberoemde Japanse prent

Van onze redactie
  

Van alle werken van de Japanse kunstenaar Kathushika Hokusai (1760-1849), is deze houtsnede misschien wel het meest bekend. Het behoort tot de topstukken van The Metropolitan Museum of Art te New York. Het is één uit de reeks Fugaku sanjūrokkei, zesendertig gezichten op de berg Fuji, die de kunstenaar na zijn zeventigste levensjaar maakte.

Katsushika Hokusai, De grote golf van de Kanagawa, 1830-32, kleurenhoutsnede, 26 x 38 cm, The Metropolitan Museum of Art, New York.
Katsushika Hokusai, De grote golf van de Kanagawa, 1830-32, kleurenhoutsnede, 26 x 38 cm, The Metropolitan Museum of Art, New York.

De wit besneeuwde berg is in dit werk geplaatst als een nietige verschijning onder een grote indrukwekkende golf. Ook de drie bootjes lijken overgeleverd aan het geweld van de zee, terwijl de dreigende golf met klauwachtige schuim op hen af komt.
De intense blauwe kleur van de golf bereikte de kunstenaar met het nieuwe chemische pigment ‘Berlin blue’, afkomstig uit China, dat bij het maken van de prent, nog niet zo lang verkrijgbaar was. Al gauw werd de serie een commercieel succes, waarop zijn uitgever het werk zo vaak reproduceerde als hij maar kon verkopen. De herdrukken hebben zwarte omtreklijnen, in plaats van blauwe, zoals in de eerste druk zijn toegepast. Hokusai experimenteerde met verschillende druktechnieken, waarmee hij niet alleen andere Japanse kunstenaars inspireerde, maar ook kunstenaars uit de westerse wereld, zoals Paul Gauguin en de Nederlander Vincent van Gogh. De gestileerde wijze waarop Hokusai, Hiroshige en andere Japanse grafici met contourlijnen hun motieven weergaven, beïnvloedde ook kunstenaars als De Toulouse Lautrec, Félicien Rops en James Ensor. De Japanse kunst had tussen 1871 en 1841 ook met betrekking tot het afgebeelde motief invloed op West Europese kunstenaars. Men spreekt in dit verband ook wel van japonisme. In die periode worden dames bijvoorbeeld geportretteerd, terwijl zij gekleed zijn in Japanse mode, met een waaier in de hand. Ze poseren in kimono met elegante parasol voor een kamerscherm, versierd met bloem, blad en vogelmotieven. In dit verband kunnen kunstenaars als George Hendrik Breitner en James McNeill Whistler genoemd worden.