Christus aan het kruis (1512-1516) – Matthias Grünewald

Van onze redactie
  

Deze voorstelling is het middenpaneel van het beroemde Isenheimer altaar, en is geheel zichtbaar wanneer alle openklapbare panelen van dit complexe altaarstuk gesloten zijn.

Matthias Grünewald, Christus aan het kruis, 1512-17, Middenpaneel van het Isenheimer Altaar, olieverf op hout, 269 x 307 cm, Musée Unterlinden de Colmar, Colmar
Matthias Grünewald, Christus aan het kruis, 1512-17, Middenpaneel van het Isenheimer Altaar, olieverf op hout, 269 x 307 cm, Musée Unterlinden de Colmar, Colmar

Het lichaam van Christus verkeert op dit schilderij in een erbarmelijke toestand. De verbeelding van Christus aan het kruis was in die tijd niet beslist niet uitzonderlijk, maar het schrijnende tafereel van zijn ellendige situatie heeft Grünewald schokkend realistisch weergegeven. Niet eerder, en ook niet in navolging van dit schilderij, was het tafereel op een dergelijke expressieve en gepassioneerde manier geschilderd. De kunstenaar wist dit te bereiken door de combinatie van expressieve houdingen en gebaren, en door het gebruik van grote kleurcontrasten. Pas veel later, in de 20ste eeuw, lieten kunstenaars zich beïnvloeden door het heftige kleurgebruik van dit altaarstuk. Dat waren vooral de Duitse expressionisten, maar ook kunstenaars van de nieuwe zakelijkheid, zoals Otto Dix, lieten zich door dit werk inspireren, vanwege het opmerkelijke realisme.