Piero Manzoni (1933 - 1963)

Van onze redactie
  

Het opzienbarende werk van de experimentele Italiaanse kunstenaar Piero Manzoni wordt gerekend tot de conceptuele kunst. De kunstenaar overleed echter op jonge leeftijd, nog voordat deze kunststroming in de jaren zeventig een dominante stroming zou worden binnen de kunstwereld.

Piero Manzoni, Merda d'artista, 1961, blikje, geprint papier en uitwerpselen
Piero Manzoni, Merda d'artista, 1961, blikje, geprint papier en uitwerpselen

Manzoni leverde op provocatieve wijze commentaar op de romantische opvatting van 'de kunstenaar als genie'. Zo verkocht hij bijvoorbeeld ballonnen, die in opgeblazen toestand als sculpturen fungeerden, de zogenaamde ‘air bodies’. Ballonnen die door de kunstenaar zelf opgeblazen waren, kostten natuurlijk meer. Deze bevatten namelijk de adem van de kunstenaar, ofwel de ‘inspiratie’, afgeleid van het Griekse woord voor adem. Later ging hij nog een stap verder: In 1961 blikte hij zijn eigen uitwerpselen in, om deze vervolgens keurig te signeren. Deze Merda d’artista exposeerde hij bij Galleria La Tartaruga in Rome. De verkoopprijs van de ingeblikte ‘poep van de kunstenaar’ was de dagprijs van het gewicht in goud. In hetzelfde jaar maakte hij zijn opmerkelijke Socle du Monde, een sokkel waardoor de hele aardbol in een kunstwerk wordt getransformeerd. Ook signeerde hij lichamen van mensen, onder wie kunstenaar Marcel Broodthaers, bij wijze van levende sculptuur, of levende readymade. Al deze kunstuitingen van Manzoni, tonen de invloed van het dadaïsme en de readymades van Marcel Duchamp.
Een belangrijk moment voor de ontwikkeling in het oeuvre van Manzoni, was een tentoonstelling in 1957 van de Franse kunstenaar Yves Klein. Manzoni werd geconfronteerd met diens monochrome schilderijen. In hetzelfde jaar maakte de kunstenaar vervolgens zijn Achromes, een serie eveneens monochrome werken, waarbij hij uiteenlopende materialen toepaste, zoals teer, watten, gips en stenen. Ook maakte hij een serie geheel witte doeken, wat door de Amerikaanse kunstenaar Robert Rauschenberg overigens ook werd gedaan in dezelfde periode. Met zijn monochrome werken nam Manzoni in 1964 deel aan verschillende belangrijke exposities voor monochrome schilderkunst. Ook werd zijn werk getoond op de Zero-tentoonstelling in Philadelphia.
Zijn Lijnen, tekeningen van een lijn op papierrollen die kilometers lang waren, bewaarde hij opgerold in een koker. Dit is een goed voorbeeld van minimal art uit het oeuvre van de kunstenaar. Manzoni was medeoprichter van de Italiaanse groep Arte Nucleare, die zich afzetten tegen de persoonlijke stijl. Hoewel hij al jong overleed, is hij een invloedrijk kunstenaar gebleken. De kunstenaar wordt onder meer beschouwd als één van de voorlopers van arte povera.