Agnolo Bronzino (1503 – 1572)

Van onze redactie
  

Halverwege de zestiende eeuw gold Bronzino (Agnolo di Cosimo) als een toonaangevende schilder in het Italiaanse Florence. Zijn werk wordt gerekend tot de stijlperiode van het maniërisme.

Angelo Bronzino, Venus, Cupid, Folly and Time (Allegory of the Triumph of Venus), 1540-45, olieverf op paneel, 146 x 116 cm, National Gallery, Londen
Angelo Bronzino, Venus, Cupid, Folly and Time (Allegory of the Triumph of Venus), 1540-45, olieverf op paneel, 146 x 116 cm, National Gallery, Londen

Hij is bekend als portrettist, maar ook het werk Allegory of the Triumph of Venus (zie afbeelding) behoort tot zijn bekendere werken. Centraal in het schilderij zijn de kussende Venus en Cupido. Zij worden omringd door personificaties van de dwaasheid en de tijd. De precieze betekenis van de voorstelling is niet met zekerheid vast te stellen.
De leermeester van Bronzino was de Florentijnse kunstschilder Jacopo da Pontormo. Samen werkten ze aan decoraties van villa’s en paleizen, waaronder het Palazzo Medici. Onder de groothertog van Toscane, Cosimo I de’Medici, werkte Bronzino vanaf 1540 als hofschilder. Voor het succes van zijn carrière, speelde deze hertogelijke ondersteuning een belangrijke rol. In opdracht portretteerde hij onder andere de hertog zelf, zijn vrouw Eleonora da Toleda, hun kinderen en leden van het hof. Tussen 1546 en 1548 verbleef de kunstenaar in Rome.
Typerend voor zijn portretten is de nauwgezette weergave van details en het gracieuze karakter, dat hij ze weet mee te geven. Hieruit spreekt de ‘maniera’, de overdreven elegantie waaraan het maniërisme is te herkennen. Niet alleen in Florence - waar Bronzino woonde en werkte - was deze schilderstijl populair. Parmigianino bijvoorbeeld, was een beroemde maniërist uit het Noorden van Italië en Tintoretto paste de stijl toe in Venetië. Overdreven gedraaide lichaamshoudingen en sterk verlengde ledematen overheersen in maniëristisch opgezette composities. Een belangrijke inspiratiebron voor Bronzino vormde het werk van de grote kunstenaar Michelangelo, die ten tijde van de hoogrenaissance al geëxperimenteerd had met overdrijvingen in lichaamshouding en proportie.
Bronzino schilderde ook verscheidene fresco’s. Aan het einde van zijn leven schilderde hij vooral religieuze schilderijen. Een zekere koele afstandelijkheid kenmerkt al het werk van de kunstenaar.