Antonio da Correggio (ca. 1489– 1534)

Van onze redactie
    
De kunstenaar werd geboren als Antonio Allegri. Wij kennen hem echter als Correggio, vernoemd naar zijn geboorteplaats. Met zijn weelderige schilderstijl wordt zijn werk gerekend tot de periode van de Italiaanse hoogrenaissance en ook tot het maniërisme, de stijl die de overgang vormde van de renaissance naar de barok.

In tegenstelling tot bijvoorbeeld de jongere maniërist Parmigianino bleven de lichamen van de afgebeelde figuren van Correggio nog gerelateerd aan natuurlijke lichaamsverhoudingen. Dit werd echter door de meeste kunstenaars van het maniërisme bewust losgelaten. Correggio is bekend vanwege zijn monumentale, tegelijkertijd sierlijke stijl, zijn ruimtelijke illusionisme en vanwege de doordachte lichtinval van zijn composities.
Correggio was werkzaam in de stad Parma, dat op artistiek gebied een actief centrum vormde in zijn tijd. Hij vervulde er enkele belangrijke opdrachten. In 1515 maakte hij een altaarschildering voor het klooster San Francesco, getiteld Madonna met Sint Franciscus. Ook realiseerde hij enkele fresco’s voor het klooster San Paolo in 1519. In het daarop volgende jaar schilderde hij Het visioen van Johannes op Patmos voor de kloosterkerk San Giovanni Evangelista.
Correggio’s stijl bevat duidelijke invloeden van Andrea Mantegna en Leonardo da Vinci. Van andere meesters had hij tekeningen gezien, die hem inspireerden. Waarschijnlijk had hij van Michelangelo alleen de tekeningen gezien van diens plafondschildering voor de Sixtijnse kapel te Rome. Van Rafaël had hij enkele tekeningen gezien voor diens fresco's van het Apostolisch Paleis in het Vaticaan. En van Titiaan had hij de tekeningen voor het hoogaltaar De hemelvaart van Maria uit de Santa Maria Gloriosa dei Frari te Venetië gezien. Toch bleek het aanschouwen van deze kunstwerken op papier voor Correggio bijzonder leerzaam. In de late jaren twintig van de zestiende eeuw maakte hij zelf grote indruk met zijn eigen De hemelvaart van Maria, welke hij voor de koepel van de dom van Parma vervaardigde. De figuren van deze plafondschildering lijken de architectuur van de dom geheel te ontstijgen. Dit bereikt Correggio door de manier waarop hij de figuren 'van onderaf gezien' afbeeldde. Een illusionistische perspectivische methode, die door de Italiaanse uitdrukking ‘sotto in sù’ (van beneden naar boven) wordt aangeduid.
Voor Federico Il Gonzaga, de hertog van Mantua, vervaardigde Correggio omstreeks 1530-31 een reeks schilderijen met mythologisch thema's, welke een erotische ondertoon bevatten. Een bekend werk uit deze serie is Jupiter en Io. Correggio heeft verschillende toonaangevende kunstenaars van latere generaties uit andere landen beïnvloed, onder wie Peter Paul Rubens, een belangrijke Vlaamse kunstschilder ten tijde van de barok, en de Franse rococokunstenaar François Boucher.
 

SCHILDERIJEN CORREGGIO

Antonio da Correggio, Madonna Campori, ca. 1517-18, olieverf op paneel, 77 x 99 cm, Galleria Estense, Modena
Antonio da Correggio, Madonna Campori, ca. 1517-18, olieverf op paneel, 77 x 99 cm, Galleria Estense, Modena